Normen en regelgeving
Op deze pagina vindt u informatie over
- de definitie noodverlichting
- Regelgeving en normering en
- de Nederlandse Vereniging van Fabrikanten van Noodverlichting (NVFN)
Voor een goed begrip van noodverlichting is het zinvol nader toe te lichten wat noodverlichting eigenlijk is. Waar komt de terminologie vandaan, welke wetten doen een uitspraak over noodverlichting en welke normen bestaan er binnen deze context?
Hieronder vindt u in het kort een overzicht van deze termen.
VanLien heeft ook een handig overzicht opgezet ten aanzien van normering, wetgeving en advies met betrekking tot noodverlichting. Op de overzichtskaart staan ook 3 eenvoudige stappen om een noodverlichtingsprojectie te maken. Onder "Documentatie" kunt u dit Kennisblad "Normering, wetgeving en Advies" eenvoudig downloaden.
Definitie noodverlichting
Eenvoudig gezegd vallen onder de term noodverlichting volgens de NEN-EN 1838 vluchtroute-verlichting, anti-paniekverlichting en verlichting van werkplekken met verhoogd risico. Op deze pagina lichten wij deze begrippen kort toe.
- Vluchtrouteverlichting
De vluchtrouteverlichting moet zeker stellen, dat de vluchtmogelijkheden goed kunnen worden herkend en op een veilige manier kunnen worden gebruikt. Vluchtrouteverlichting bestaat uit de vluchtwegverlichting (verlichting van de route zelf) en vluchtwegaanduiding. Vluchtwegaanduiding bestaat uit beeldtekens, de pictogrammen. Deze wordt in detail beschreven in de NEN 6088. - Anti-paniekverlichting
Deze verlichting dient paniek te voorkomen en personen in staat te stellen een plaats te bereiken waar de vluchtroute kan worden herkend. - Verlichting van werkplekken met verhoogd risico
Deze dient ervoor te zorgen dat personen, die door het wegvallen van verlichting in een mogelijk gevaarlijke situatie verkeren, voldoende licht hebben om een kritiek proces af te sluiten en aansluitend veilig te vluchten. Klik hier voor uitgebreide informatie.
Regelgeving en normering
In feite doen twee wetten een uitspraak over noodverlichting. Deze worden aangevuld door een aantal normen. Op deze pagina worden kort toegelicht:
- Het Bouwbesluit en Gebruiksbesluit
- De Arbo-wet
- De Normering
Bouwbesluit
Het Bouwbesluit bevat de minimum bouwtechnische voorschriften voor nieuw te bouwen bouwwerken. Deze voorschriften worden in de vorm van functionele en prestatie-eisen gesteld. In het Bouwbesluit zijn algemene eisen gedefinieerd ten aanzien van noodverlichting maar voor de uitvoering hiervan verwijst het naar de Gemeentelijke bouwverordening.
Gebruiksbesluit: Besluit brandveilig gebruik bouwwerken
Dit besluit is gebaseerd op de Model bouwverordening. In dit Besluit liggen voorschriften vast met betrekking tot het gebruik van bouwwerken uit oogpunt van brandveiligheid. In het Besluit wordt verwezen naar een aantal normbladen en voorschriften met betrekking tot noodverlichting. Dit zijn de NEN-EN 1838 en NEN 6088.
Arbo-wet
In het kader van de Arbo-wet is het Arbeidsomstandighedenbesluit van kracht. In dit besluit staat de veiligheid en gezondheid op arbeidsplaatsen centraal. Als gevolg van deze regelgeving berust bij de werkgever de verplichting hiervoor zorg te dragen. Zo dient deze onder andere te zorgen voor de aanwezigheid van vluchtwegen en nooduitgangen. Ook noodverlichting is in dit kader één van de noodzakelijke voorzieningen. Deze dient een veilig gebruik van de vluchtwegen en
nooduitgangen mogelijk te maken.
Normering
Hieronder vindt u een kort overzicht van de meest relevante normen omtrent noodverlichting.
NEN-EN 1838:
toegepaste verlichtingstechniek-noodverlichting.Deze norm definieert lichttechnische voorschriften waaraan noodverlichting in gebouwen moet voldoen. De NEN-EN 1838 biedt concrete en heldere eisen omtrent de omstandigheden en verantwoordelijkheden bij de inrichting van een noodverlichtingsinstallatie.
NEN EN-50172: Noodverlichtingssystemen voor vluchtwegen.
Nederlandse norm sinds 2005, te lezen in samenhang met NEN-EN 1838. Deze norm definieert: het opstellen van een noodverlichtingsplan, het uitvoeren van inspectie en onderhoud en het aanleggen van een logboek.
NEN EN-50171: Centrale voedingssystemen.
In deze norm zijn de producttechnische eisen vastgelegd waaraan centrale noodverlichtingsvoedingssystemen moeten voldoen. Deze norm wordt als uitgangspunt gebruikt door keuringsinstanties
EN-IEC 60598-2-22: bijzondere eisen - verlichtingsarmaturen voor noodverlichting.
In deze norm zijn de producttechnische eisen vastgelegd waaraan noodverlichtingsarmaturen moeten voldoen. Deze norm wordt als uitgangspunt gebruikt door geaccrediteerde keuringsinstanties zoals de KEMA en CEBEC. De norm eist bijvoorbeeld dat armaturen moeten voldoen aan de 850° glow-wire test
(vlamdovendheid).
IEC 62304
In deze internationale standaard zijn de eisen vastgelegd voor producten en onderdelen die onderdeel uitmaken van een automatisch test systeem voor noodverlichingsinstallaties.
NEN 6088: brandveiligheid van gebouwen / vluchtrouteaanduiding.
Eigenschappen en bepalingsmethoden. Deze norm geeft producteisen met bijbehorende bepalingsmethoden voor vluchtwegaanduiding. Zij bepaalt onder andere welke pictogrammen voor vluchtwegaanduiding mogen worden gebruikt.
NEN 3011: Veiligheidskleuren en -tekens in de werkomgeving en in de openbare ruimte
De norm stelt eisen aan de kleuren en tekens van pictogrammen. De norm is geheel gebaseerd op de volgende twee internationaal geldende normen:
ISO 3864-1 ‘Safety Colours and safety signs - Part 1: Safety signs in workplaces and public areas’
ISO 7010 ‘Graphical symbols - Safety signs in workplaces and public areas’.
NEN 1010: veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties.
Ook de NEN 1010 stelt eisen waaraan een noodverlichtingsinstallatie moet voldoen. Naast vluchtwegverlichting eist de NEN 1010 ook noodverlichting voor zogenaamde kritieke ruimten.
NEN 2443: Parkeren en stallen van personenauto’s op terreinen en in garages
Geeft functionele en prestatie-eisen voor parkeerterreinen en parkeer- en stallinggarages voor personenauto’s. Eist onder andere noodverlichting bij onder andere nooduitgangen (minimaal 25 lux) en specifieke LUTO (licht uit tekst onzichtbaar) armaturen die in werking treden bij gasdetectie.
ISSO Publicatie 79: Inspectie en onderhoud aan noodverlichtingsinstallaties.
Richtlijn voor onderhoud aan noodverlichtingsinstallaties conform de eisen in het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit). Omschrijft het belang en de invulling van periodiek onderhoud.
Praktijkrichtlijn hoge gebouwen: Brandveiligheid in hoge gebouwen
Gezien het sterk toenemende aantal hoge gebouwen in Nederland heeft de Stichting Bouw Research (SBR) een praktijkrichtlijn opgesteld met eenduidige prestatie-richtlijnen voor de brandveiligheid in gebouwen, hoger dan zeventig meter.
NTA 8112 (deel 1 tm 4): Leidraad voor een ontruimingsplan
Voor de ontruiming van gebouwen bij calamiteiten is het verplicht preventief een ontruimingsplan op te stellen.
De Nederlands Technische Afspraak NTA 8112 geeft aanbevelingen voor het opstellen van ontruimingsplannen in kantoorgebouwen (deel 1), onderwijsgebouwen (deel 2), kindopvang (deel 3) en gebouwen met een publieksfunctie (deel 4).
De toepassing van deze aanbevelingen is van belang voor het verkrijgen van een gebruiksvergunning van de lokale overheid (brandweer). Tevens is het van belang voor de veiligheid op de werkplek (Arbowet). De in de leidraad gestelde voorwaarden vormen de basis voor het maken van een ontruimingsplan.
De NVFN
VanLien Noodverlichting is lid van de Nederlandse Vereniging van Fabrikanten van Noodverlichting (NVFN). Deze wordt gevormd door de toonaangevende noodverlichtingsfabrikanten op de Nederlandse markt.
De NVFN heeft als doelstelling het verschaffen van duidelijkheid omtrent regelgeving en normering. Hiervoor nemen NVFN leden zitting in nationale en internationale commissies die zich bezighouden met de totstandkoming van normen. Bovendien stimuleert de NVFN het kwaliteitsniveau van noodverlichtingsinstallaties op de Nederlandse noodverlichtingsmarkt.
De NVFN beschikt over uitgebreid informatiemateriaal omtrent noodverlichting. Kijk voor meer informatie onder www.nvfn.nl.